Ciepła czy chłodna zima — ile zapłacimy za gaz?
Jest wrzesień. Dane z tropikalnego Pacyfiku pomagają ocenić, czy zimą rozwinie się El Niño, czy La Niña. Taka prognoza może mieć znaczenie finansowe dla miasta: zmienia ocenę prawdopodobieństwa ciepłej lub chłodnej zimy, a tym samym przewidywanego zużycia gazu i kosztów ogrzewania. Może więc pomóc zaplanować budżet i zdecydować, czy kupić ochronę przed kosztami chłodnej zimy.
Poniżej pokazujemy, jak taka decyzja wpłynęłaby na wydatki spółki kupującej gaz w dwóch rzeczywistych zimach w Chicago: ciepłej El Niño 1997/98 i chłodnej La Niña 2010/11. Porównujemy koszty bez ochrony i z ochroną przed chłodem.
Trzy przebiegi temperatury
— Średnia 1991–2020 · — El Niño 1997/98 · — La Niña 2010/11
Temperatury dobowe wygładzone średnią 7-dniową. Obliczenia zużycia wykorzystują dane dobowe bez wygładzania.
Najpierw założenia: jak spółka kupuje gaz?
Dostawca rozlicza energię w gazie w MWh. Przyjmujemy stałą cenę za MWh, więc rachunek rośnie wraz z ilością kupowanego gazu.
HDD, czyli stopniodni ogrzewania, mierzą zapotrzebowanie na ogrzewanie. Każdego dnia liczymy różnicę między 18,33°C a temperaturą dobową (zero, jeśli jest cieplej), a następnie sumujemy ją przez zimę. Dzień o temperaturze 8,33°C daje 10 °C·dni.
10 000 MWh to przyjęte zużycie np. na ciepłą wodę: około 111 MWh dziennie przez 90 dni. Możesz ustawić zero, aby liczyć samo ogrzewanie.
100 MWh/(°C·dzień) określa wielkość ogrzewanego zasobu budynków. Dzień chłodniejszy o 1°C zwiększa zakup gazu o 100 MWh, gdy ogrzewanie jest potrzebne.
Przy 200 zł/MWh dodatkowe 100 MWh kosztuje 20 000 zł.
Spółka płaci tę kwotę wystawcy opcji przed zimą w zamian za prawo do wypłaty podczas chłodnej zimy.
Teraz obliczamy rachunek przy średniej zimie
Co kupujemy: umowa o ochronie przed chłodną zimą
Kontrakt oznacza umowę. Tutaj spółka kupuje od instytucji finansowej opcję pogodową call na HDD. Może ją oferować np. bank lub firma działająca na rynku ryzyka pogodowego. Ochrona przypomina ubezpieczenie, ale wypłata zależy od uzgodnionego wskaźnika temperatury, a nie od wykazania poniesionej szkody.
„Opcja” oznacza prawo, które kupujemy: spółka ma prawo otrzymać pieniądze po spełnieniu warunku umowy, a wystawca opcji ma obowiązek je wypłacić. Cena tego prawa nazywa się premią. Call oznacza tutaj opcję, która daje wypłatę przy wzroście HDD powyżej ustalonego progu.
Bez ochrony
Spółka płaci dostawcy za zużyty gaz. Chłodniejsza zima oznacza większy rachunek.
Z ochroną call
Przed zimą spółka płaci premię wystawcy opcji. Po zimie wystawca płaci spółce, jeżeli HDD jest wyższe od progu — czyli suma chłodu jest większa. Jeśli HDD jest równe progowi lub niższe, wypłata wynosi zero. Spółka w każdym wariancie osobno płaci dostawcy za gaz.
Najważniejsze: łączny wydatek w obu zimach
Każda tabela porównuje tę samą zimę bez ochrony i z opcją call. Rachunek za gaz jest taki sam w obu kolumnach. Z ochroną dodajemy premię zapłaconą przed zimą, a odejmujemy pieniądze otrzymane od wystawcy po zimie. Ostatni wiersz pokazuje, ile ostatecznie wydała spółka.
Łączny wydatek = rachunek za gaz + cena ochrony − otrzymana wypłata.